|
|
Yıl 1913, Bir
kararla değişen Mahalle ve
Köylerin eski ismini öğren, Menfaatin icabı
değişikliği yapan, Ecdadını unutma
istikbale bakarken. Trabzon'un
kazası, "Atına", " Vice", "Rize" Bunları
yazışımız garip gelmesin size, Telaffuzu dahi
zor asırlık karyeleri, Yeni isimleriyle
gerek var bilmemize. Rize bir kaza
idi, vardı üç nahiyesi, Kura-ı seba idi ikizdere ilçesi, Kalkandere
bilinir "Karadere"
namıyla, Elzemdir
Çayeli'nin "Mapavrı"
bilinmesi. "Viçe" oldu
Fındıklı, "Atina" oldu
Pazar, Pazar'ın
nahiyesi sadece tek Hemşin var, Ardeşen bir beldeydi, Pazar'ın içersinde, Çamlıhemşin
beldeydi, büyüktü Hemşin kadar. Yeni isim
verilmiş karye olan her yere, Önce sıra
verelim mahalle ve köylere, Sonradan ilçe
olan Derepazarı gibi, Önceden belde idi Güneysu, İyidere. Bağdatlı,
Portakallık biliniyordu "Haldoz", Balsu'nun ismi "Canco",
Değirmendere "Pindoz", Pilavdağı, Kambursırt ikisiydı "iksenit", Kaplıca "Büyük Samrı", Dağsu idi
"Carıhoz". Kavaklı'ydı "Kamenit",
Çorapçılar "Sırahoz", Paşakuyu "Kaluhten",
Yağlıtaş "Kangalınoz", "Kale, Müftü, Yeniköy" aynı adla anılır, Şimdi Hamzabey olmuş "Humrik" ile "Ramanoz." Atmeydanı "Vonit"'ti Çamlıbel'di "Haçenoz", Pehlivan" Peripoli", Fener'in ismi "Hurtoz", "Piriçelebi" ile "Eminettin" aynıdır, Mermerdelen'in ismi bilinir "Kamaşinoz". Tophane "Pabik" idi, Gülbahar'dı "Kuvaroz", Ekmekçiler'in ismi bilinir "Arkılıkoz" Reşadiye "Roşi"'ydı, İslampaşa'ydı
"Humrik", Camiönü "Arkotıl",
Halatçılar "Filiboz". Mahallelerden
sonra Köylerden edelim söz, Küçükköy "Küçük Samrı", Gölgeli idi "Setroz", "Karasu, Karayemiş, Anbarlık" değişmemiş, Kırklartepe "Kandava", Camidağı "Mağaloz". Kasarcılar ismi "Salaruha Atyanoz", Güneşli Köyü
"Kapnes",
Yemişlik "Serandenoz", Üçkaya "Uma Tohlı", Ortapazar'dı "Uma", Beştepe Köyü "Kofin",
Kendirli idi "Ğoloz". Köprülü Köyü
"Fosa", Kokulukaya "Lıkoz", Azaklıhoca "Sıkrık",
Selimiye "Ğılıçoz", Çiftekavak bilinir, "Ağalınoz-u İslam", Bildircin Köyü "Hanis",
Müderrisler "İvaroz". "Sinekli"
Düzköy,"Sağur","Kışlak"
Küçükköy "Konyat", Güzelköy Köyü "Harvel",
Yolüstü Köyü "Tarkat", Sütlüce Köyü
"Aron", Pazarköy'dü "Mişona", Pehlivantaşı Köyü eskidendi "Canbolat". Soğukçeşme'ydi "Hohol",
Taşköprü'ydü "Lestengoz", Tuğlalı "Mahanca"'ydı, Uzunköy
Köyü "Rados", Elmalı'ydı
"Kaçaran",
Kireçhane'ydi "Fatla", Topkaya "Filargoz"'du, Alipaşa "Savalos". Küçükçayır'dı "Andon",
Taşlıdere "Askoroz", Kömürcüler'di "Singaz",
Üzümlü'ydü "Holitoz", Zincirliköprü Köyü eskindendi "Kaçeran", Muradiye "Ruspa"'ydı, Yiğitler di "Ahincoz". Akarsu'yla Pekmezli biliniyordu "Ğutoz", Kocatepe "Apiça", Çiftekavak "Ağraloz", Ketenli'ydi "Ayancos",
Dağınıksu'ydu "Godri", Gündoğdu-Hamidiye, ikisi
"Mirakaloz". Veliköy idi "Vela", Akpınar'dı
"Kalamoz", Söğütlü Köyü
"Raşot",
Balıkçılar "Hamalyoz", "Aytonos Çıkara"'ydı Bozukkale'nin
ismi, Taşpınar "Concik"
idi, Taşlık'tı "Kuzandonoz". Adacami Köyüyle Yenicami
"Kuriloz", Taşcami'yle beraber Selamet Köyü "Kanboz", "Gürgen" Köyünün ismi kayıtlarda aynıdır. Tepecik "Vonit-i Rum", İslâhiye "Kasatoz". Kiremitköy "Kalharaf",
Dumankaya "Puluhoz", Ulucami "Hazavit", Küçükcami'ydi
"Veroz", "Singaz" diye
anılır Tepebaşı, Yeşilyurt, Ortaköy, Kibledağı, ikisi birden "Setoz". Şimdi
Derepazarı, eski ismi "Filandoz", Bahattinpaşa "Hama", Tersane
"Mağalaroz", Çeşmeköy idi "Muskas",
Eriklimanı "Malpet", Uzunkaya'ydı "Ruspa",
Bürücek'ti "Akatoz", Sandıktaş Köyü "Hancı", Yanıktaş'tı "Argaloz", Kirazdağı Köyünün ismiydi "Şimadiyoz", Maltepe'nin ismi
"Hos", Çukurlu
Köyü "Çaklı", Çalışkanlar
olmuştur eski "Lazkozderalkoz". Çiftlik Köyü
"Zavendik",
Yaylacılar "Kalikoz", Sariyer "Masen" idi,
Taşhane'ydi "Salandoz", Üstüpiler "Liparit", Subaşı'ydı "Kolica", Fethiye "Aspet" idi, Hazar idi "Mashandoz". Köşklü iki
bölgeydi, "Lazlar" ile
"Varatlar", Kalecik "Mavrant" idi Sarayköy'dü "Çiklenar", Denizgören Köyünün ismiydi "Ğuncivanoz", Fıçıtaşı "Botrozkom",
Çanakçeşme "Kaluklar". "İnci" Köyünü aynen bildirmek uygun düşer, Geçitli'ydi "Tavranoz",
Dülgerli idi "Maşer", Ormanlı Köyü
"Patır",
Çağlayan Köyü "Vandrı", Yumurtatepe "Arev",
Kuruköy idi "Çiller" "Andıra" şimdi oldu Kayabaşı, Hurmalık, Çayırlı Köyü "Silyan", Kızıltoprak'tı "Tonik" Hüseyinhoca Köyü eskidendi "Suvarma", Fındıklı "Apancene", Dilsizdağı "Taserik", "Basalet" denen yerde, Aksu ve Tatlısu var, "Kapnes" olmuş Dağdibi, "Tulon" olmuş Taşçılar, "Toğli"nin yeni ismi
Medrese Mahallesi, Soğuksu "Andıra"ydı,
Yolbaşı ise "Seftar". "Kura-i Seba" dağlık,
uzak kalır denize, Güneyce idi
"Varda", Rüzgârlı idi "Mize", Kirazlık Köyü
"Manle",
Şimşirli Köyü "Komes", Ilıca Köyü
"Vane", Demirkapı
"Homeze". |
"Veliköy"'dü eskiden, Dereköy'le
Yağcılar, "Çohçer" bilinen
yerde Sivrikaya, Çamlık
var, Gökyayla "Kabahor"'du Çağrankaya "Kafkame", Cevizlik "Plakorum", aynıdır "Tulumpınar". Dünyada balı ile
"Anzer" meşhurdur,
inan, "Kapse" ihlamur ile ibaret Ayvalıktan, Bakırköy "Kalyav" idi, Tozköy ise "Mahura", Yerelma'ydı "Cevatoz",
Meşeköy idi "Petran". Yetimhoca Ortaköy, Başköy
"Cimil"'e
gider, "Haya"'ydı Eskice ve Çataltepe olan yer, Gürdere'ydi "Ethone",
Diktaş Köyü "İksenit", Ballıköy, Çiçekli Köy, Köseli Köyü "Anzer". Çayeli "Mapavrı"'ydı, Rize'nin nahiyesi, Aynı adları taşır
"Yaka" ve "Sırt" Karyesi, Gürgenli Köyü
"Haytef",
Çukurluhoca "Babik", "Komika Zancel"
olmuş Taşhane Mahallesi. Değişen isimleri
saymak gerekiyor tam, Armutlu'ydu "Ahıyoz",
Demirhısar'dı "Perkam", Buzlupınar "Kominos",
Çataldere "Hahunç"tu, Büyükköy Leroz "Mervan", İncesu "Mağribudam". Madenköy "Latom" idi,
Yenipazar "Murseva", Yanıkdağ idi "Havya", Caferpaşa "Canceva", Ormanlık Köyü
"Çutins",
Uzundere "Berastan", "Raşot"tu Karaağaç, Şairler'di "Maryeva". Kaptanpaşa "Mesahor",
Yeşiltepe'ydi "Tulnos", Musadağı "Aprık"tı, Aşıklar'dı "Asrifos", Eskipazar
geçmişte bilinir "Halotena", Yenice "Bilahor"du,
İncesırt'ti "Aytoros". Büyük Taşhane "Zancel", Sabuncular "Kuvaroz", Limanköy'dü "Arkotil",
Sefalıköy'du "Miloz", Başköy "Hemşinbaş" idi, Haremtepe
"Çaçeva", Çataklıhoca Köyü bilinirdi "Kavalyoz". Bunları
öğrenmeye elbet gerekmez okul, "Galata Kuvalyoz"'u git
Yalı'da ara bul, Sarısu "Musavrı"ydı, Beyazsu'da "Bodolya", Yamaç Köyü
"Çikaron",
Kesmetaş idi "Mamul". "Ardişen", Düz
Mahalle, bağlıydı "Atına'ya", "Ğere" Işıklı
oldu, "Dutğe" dönmüş
Tunca'ya, "Ortaköy" aynı kalmış, "Zgami" Durakköy'e, "Salınköy" Armağanköy, "Okurdile" Yayla'ya. Yeniyol "Öce" idi, Akkaya "Pelergivat", Cami
Mahallesiyle Kahveciler'di
"Sıyat", Pirinçlik Köyü
olmuş "Sıfat" bilinen
karye, Yamaçdere'ydi "Bakoz",
Bayırcık'tı "Yanıvat". "Cibistanı" Kavaklı,
"Ağvan"dı Seslikaya, "Zgami" ayrılıyor,
"Ulya" ile
"Suflaya", Duygulu'ydu "Tolikçet",
Elmalık'tı "Kuvancar", "Mutafi" Gündoğan'a
"Şangül"se Doğanay'a. Pazar idi "Atına", Hısarlı'ydı
"Kukulat", Balıkçı Köyü
"Zelek",
Sivrikale "Tordovat", "Noğadiha" Karyesi,
şimdiki Cumhuriyet, Örnek Köyü'ydü "Venek", Kuzeyca'ydı "Sürmenat". Yemişli Köy "İlastaş", Irmakköy "Mamacıvat", Derebaşı "Çukita",
Akmescit'ti "Cacivat", Elmalı Köy "Kuzika", Darılı'ydı "Aranaş", Dernekköy "Koskanivat",
Derinsu Köyü "Zağnat". Dağdibi Köyü "Sület",
Akbucak'tı "Mermanat", Uğrak Köyü'ydü "Çingit", Merdivenli'ydi "Melyat", Boğazlı "Cigeture", Şehitlik idi "Haku", Kesikköprü "Hudisa",
Tütüncüler'di "Talvat". Yavuzköy'dü "Nohlapsu",
Subaşı'ydı "Hacabit", Bucak Köyü
"Açaba",
Güneyköy'dü "Avramit", Zafer
Mahallesiyle Kırazlık idi
"Bulep", Ortayol'du "Meleskür",
Soğuksu'ydu "Şileyit". Şimdi Handağı olan "Dadivat" Karyesi var, Kocaköprü'ydü "Hotri", Aktaş Köyü'ydü "Hunar", "Kemer" aynen kalmıştır, "Hançkun" olmuş Alçılı, "Apso" olmuş Suçatı, "Lamgo"da Yücehisar. Fındıklı idi Viçe, "Merkez" idi "Filora", Yeni Mahalle
"Baçva",
değişmemişti "Hara", Sulak'la İhlamurlu biliniyordu "Zogo", Meyvalı idi "Canpet",
Kıyıcık'tı "Mashora". "Manastır"dı eskiden Hürriyet Mahallesi, "Ab-i Hemşin" anılır, şimdi Aslandere'si, Çağlayan Köyü
ise bilinir "Ab-i Ulya", "Ab-i Sufla" okunur
Aksu'nun şeceresi. "Demilor", "Yeniköy"ün adları aynı
kalmış, "Sümle" bilinen karye
Sümer adını almış, Çınarlı Köyü
olmuş, "Çurçeve"
denilen yer, "Bishala"ysa Arılı Köyü diye
ün salmış. "Zuğa Hemşin" bilinen beldede birkaç köy var, Ortaköy, Ortayayla, Sıraköy ve Ortaklar, "Nefsi Zugo" karyesi
olmuştur Çamlıtepe, Hemşin'in
hudutları uzar Başköy'e
kadar. "Tezina" Akyamaç'a, "Sanova"
Nurluca'ya, "Tepan" Bilenköy olmuş, "Ğomlo" olmuş Yaltkaya, "Sağırlı" dönüşmüştür Hilal Mahallesine, "Bodullu" Mutlu
olmuş, isim yok "Badara"ya. Çamlıhemşin'in
ismi bilinir "Viçe" diye, "Canadobra" dönüşmüş
Aşağı Şimşirliye, "Kolona" Zilkale'ye, "Hemşin Baş" Ortaklar'a, "Vareş" yazlık
Köyüne, "Elevit"
Yaylaköy'e. "Guvant" Çayırdüzü'ne, "Sanu"ysa Topluca'ya, "Komilo" Muratköy'e, "Çinçiva"
Şenyuva'ya, "Livikçakıslı" olmuş şimdi Güroluk
Köyü, Eski "Mekaliskirit" şimdi olmuş Dikkaya. "Apışho" Köprübaşı,
"Sirdenkadan"da Kavak, Hısarcık Köyü olan "Kale-i
Bala"ya bak, "Kısmanmaliver" denir Yukarı Şimşirli'ye, "Holco" olmuş
kaplıca, "Makrevis"
olmuş Konak. Ey Rizeli Kardaşum iyi öğren bunları, Ecdadın mekân
tutmuş bu mubarek diyarı, Tarihini
bilmenin elbet büyüktür kari, Geçmişi unutanın
iyi olmaz sonları. 15.03.2001 Kâmil HOŞOĞLU |